قیمت به ما می‌گوید معامله در چه سطحی انجام شده، اما حجم درباره میزان فعالیت معاملاتی در یک بازار یا بازار مشخص اطلاعات می‌دهد. همین تفاوت باعث می‌شود حجم ابزار مفیدی برای قرار دادن حرکت قیمت در زمینه مناسب باشد.
قبل از تفسیر حجم، باید مشخص کنیم حجم مربوط به کدام بازار است. حجم Spot، حجم قراردادهای Perpetual و حجم یک صرافی مشخص را نمی‌توان بدون توضیح کنار هم گذاشت و یک «حجم جهانی» واحد فرض کرد. این تفاوت باعث می‌شود حجم در کنار قیمت برای قرار دادن حرکت بازار در زمینه مناسب مفید باشد.
حجم چیست؟
در ساده‌ترین تعریف، حجم مجموع مقدار دارایی یا ارزش قراردادی معامله‌شده در یک بازه مشخص است؛ اما روش محاسبه و واحد نمایش آن به بازار و پلتفرم بستگی دارد.
بنابراین «حجم بیت‌کوین» یک عدد کاملاً یکتا و جهانی نیست. حجم یک صرافی، بازار اسپات، بازار پرپچوال یا مجموع چند بازار می‌تواند معنای متفاوتی داشته باشد.
قیمت بدون حجم چه چیزی کم دارد؟
فرض کنید قیمت بیت‌کوین در یک بازه به‌سرعت بالا رفته است. این حرکت به‌تنهایی نمی‌گوید چه میزان فعالیت معاملاتی پشت آن بوده است.
اگر افزایش قیمت همراه با افزایش محسوس فعالیت معاملاتی رخ دهد، یک نوع زمینه داریم. اگر همان حرکت در بازاری با فعالیت کمتر رخ دهد، زمینه متفاوت است. هیچ‌کدام به‌تنهایی نتیجه آینده را مشخص نمی‌کنند.
حجم و شکست سطح
وقتی قیمت از یک مقاومت مهم عبور می‌کند، برخی تحلیل‌گران حجم را برای سنجش میزان مشارکت بازار بررسی می‌کنند. افزایش حجم می‌تواند نشان دهد فعالیت معاملاتی در زمان حرکت بیشتر شده است.
اما این موضوع به معنی «حجم بالا = شکست معتبر» نیست. ممکن است حجم بالا در اثر خروج اجباری موقعیت‌ها، خبر، نوسان شدید یا تغییر سریع قیمت ایجاد شود.
حجم در روندها
در یک روند، حجم می‌تواند برای مقایسه حرکت‌های مختلف استفاده شود. مثلاً می‌توان پرسید آیا موج صعودی اخیر با فعالیت بیشتری از اصلاح قبلی همراه بوده یا نه.
هدف، یافتن یک فرمول قطعی نیست؛ هدف مقایسه رفتار قیمت و فعالیت معاملاتی در نقاط مختلف است.
حجم اسپات و مشتقات را قاطی نکنیم
حجم معاملات اسپات با حجم معاملات قراردادهای آتی یا پرپچوال یک مفهوم واحد نیست. در مشتقات، معامله قرارداد ممکن است بدون خرید مستقیم بیت‌کوین انجام شود.
برای همین هنگام تحلیل باید مشخص کنیم نمودار حجم مربوط به کدام بازار و کدام صرافی است. یک عدد بزرگ در بازار مشتقات را نباید بدون توضیح معادل «خرید همین مقدار بیت‌کوین» دانست.
حجم و Open Interest
حجم می‌گوید در یک بازه چقدر معامله انجام شده، اما Open Interest درباره قراردادهای مشتقه باز و تسویه‌نشده اطلاعات می‌دهد.
ترکیب این دو می‌تواند زمینه بهتری برای تحلیل بازار مشتقه فراهم کند، اما تفسیر آنها نیازمند توجه به جهت قیمت، نوع قرارداد و شرایط بازار است.
چرا حجم به‌تنهایی سیگنال نیست؟
حجم بالا می‌تواند همراه با حرکت صعودی یا نزولی باشد. همچنین می‌تواند در یک بازار پرنوسان صرفاً نتیجه تغییر سریع موقعیت‌ها باشد.
بهتر است حجم را در کنار ساختار بازار، سطوح قیمت، نقدشوندگی و در صورت نیاز داده‌های مشتقه بررسی کنیم.
یک چارچوب ساده
برای خواندن حجم می‌توان این چهار سؤال را پرسید:
- حجم مربوط به کدام بازار است؟
- نسبت به چه بازه‌ای در حال مقایسه هستیم؟
- حرکت قیمت در همان زمان چه ساختاری دارد؟
- آیا تغییر حجم با تغییر قیمت و زمینه بازار سازگار است؟
یک مثال: حجم بالا در دو موقعیت متفاوت
فرض کنید در دو بازه، هر دو بار ۱ میلیارد دلار ارزش معاملاتی ثبت شده است. در بازه اول دفتر سفارش عمیق است و این حجم در مدت طولانی‌تری توزیع شده؛ در بازه دوم حجم در چند دقیقه و هم‌زمان با یک خبر مهم ایجاد شده است. عدد حجم یکسان است، اما زمینه بازار و معنای آن یکسان نیست.
در حالت دوم، نوسان شدید و جابه‌جایی سریع سفارش‌ها می‌تواند باعث شود حجم بالا بیشتر نشانه افزایش فعالیت و تغییر موقعیت‌ها باشد تا یک تأیید ساده برای ادامه روند.
حجم بالا و نقدشوندگی بالا یکی نیستند
حجم مقدار فعالیت معاملاتی ثبت‌شده را توصیف می‌کند، در حالی که نقدشوندگی به توان بازار برای جذب سفارش با اثر قیمتی محدود مربوط است. یک بازار می‌تواند حجم زیادی داشته باشد اما در یک لحظه خاص دفتر سفارش کم‌عمقی داشته باشد.
برای همین هنگام بررسی یک حرکت سریع، حجم را کنار نقدشوندگی، ساختار قیمت و بازار مشخصی که داده از آن آمده است قرار دهید.
جمع‌بندی
حجم یک ابزار زمینه‌ای است، نه یک پیش‌گویی‌کننده قطعی. ارزش آن زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم حجم متعلق به کدام بازار است و آن را در کنار قیمت و ساختار بازار بخوانیم. برای بررسی سطحی که یک حرکت در اطراف آن رخ می‌دهد، حمایت و مقاومت مکمل این بحث است؛ و برای ارزیابی عبور و بازگشت قیمت، شکست واقعی یا شکست کاذب ادامه مستقیم‌تری فراهم می‌کند.
این مطلب آموزشی و تحلیلی است و توصیه قطعی برای خرید، فروش یا شرط‌بندی نیست.
منابع
این مطلب با هدف آموزش و تحلیل تهیه شده است و نباید به‌عنوان توصیه قطعی برای خرید، فروش یا شرط‌بندی تلقی شود.
